Naast de formele meditaties maakt ADISAT zelf meditaties. Onderstaand een weergave van de meest gebruikte formele meditaties.

 

Mindfulness

Mindfulness werd in 1979 door Jon Kabat-Zinn gepresenteerd aan patiënten die moesten leren leven met het feit dat er geen behandeling meer mogelijk was. Jon Kabat-Zinn mediteerde zelf en dacht dat aandachtsgerichte meditatie een acceptatieproces van pijn en verdriet zou kunnen bevorderen. Hij ontwikkelde een 8-weekse training. Tegenwoordig is gebleken dat ook mensen zonder klachten baat hebben bij mindfulness en dat de kwaliteit van leven aanzienlijk kan verbeteren.

 

De twee meest bekende vormen van mindfulness training zijn de Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) en de Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT). MBSR is gericht op het verminderen van stress en het bevorderen van aandacht. MBCT wordt toegepast in therapeutische context, bijvoorbeeld bij mensen met somberheidsklachten.

 

Mindfulness is afgeleid van Samantha en Vipassana. Dat zijn van oorsprong boeddhistische meditatievormen waarbij het onderzoeken van de geest voorop staat. Een startpunt hierin is om dwalende gedachten op te merken. Mindfulness is erop gericht om deze dwalende gedachten vriendelijk terug te brengen naar het huidige moment. Dit heeft tot gevolg dat er minder ruimte is voor piekeren. Een voortdurende gedachtestroom leidt niet tot oplossingen of verbeteringen. Door aandachtig in het hier en nu te zijn wordt deze gedachtestroom onderbroken.

 

Samatha meditatie

Bij Samatha wordt de aandacht gericht op een mediatieobject. Meestal is dat de ademhaling, maar het kan net zo goed een afbeelding zijn, een steentje of een beeltenis ergens van. Het heeft als doel de geest te kalmeren. Op zich is dat een prettige manier om tot rust te komen. Als we wat dieper op de meditatie ingaan is het mogelijk dat inzicht in de werking van de geest ontstaat.

De oefening bestaat uit het opmerken van gedachten of andere mentale activiteiten en dan de aandacht weer rustig terug te brengen naar het object (ademhaling). Aandacht houdt in dat de ademhaling geobserveerd wordt. Bij een uiterlijk meditatieobject worden kleuren en vormen geobserveerd.

Samatha bevordert aandacht en concentratie. In feite is Samatha een fundament waarop alle meditaties rusten. Een voorbereiding. Met name voor Vipassana (inzicht) meditatie, omdat concentratie een absolute voorwaarde is voor de beoefening van Vipassana.

 

Vipassana meditatie

Bij Vipassana meditatie richten we ons op het observeren van fysieke sensaties, gewaarwordingen vanuit de zintuigen, gevoelens en de mentale activiteiten. Bij  mindfulness, waar Vipassana in gebruikt wordt, gaat het vooral om het erkennen en aanvaarden van wat er in het huidig moment is, met als doel tot ontspanning te komen en aandachtiger in het leven te staan.

Bij de oorspronkelijke vorm van Vipassana vorm is het doel vooral inzicht krijgen in het veranderlijke en vergankelijke, het 'ik'-beeld en de niet duurzame voldoening gevende gevoelens van alle verschijnselen.

Waar meditaties als Samatha en visualisaties over tevredenheid en rust gaan heeft Vipassana-meditatie weinig te maken met gelukzaligheid. Althans het gevoel van geluk wat zich in de meditatie kan voordoen. Gelukzalige en minder gelukzalige gevoelens komen en gaan. In Vipassana volgen we die beweging.

Vipassana leert je de stroom van reacties in te zien. Zoals overtollig consumeren, zelfmanifestatie, bezitsdrang en dergelijke. In Vipassana kan heel duidelijk worden dat vastklampen aan het positieve en het wegduwen van het negatieve zinloos is.

Door het inzicht dat Vipassana geeft ontstaat een vorm van wijsheid. Dat heeft niets met het intellect te maken. Het gaat over inzicht in hoe het leven en je eigen systeem werkt. Op de langere termijn veroorzaakt Vipassana een bevrijding van destructieve gedachten en gedrag. En dat hangt wel nauw samen met het ervaren van geluk.

 

Meditatie in beweging

Op een kussentje zitten is niet voor iedereen de meest geschikte manier om in meditatie te komen. Het hoofd blijft van de hak op de tak gaan en het lichaam blijft onrustig en ongemakkelijk. Dan is een bewegende meditatievorm een uitkomst.

De bewegingen in de meditaties zijn meestal op muziek. De bewegingen kunnen zowel zacht en vloeiend als wild zijn met uitbundige expressie. Loopmeditatie valt ook onder deze vorm en mindfulness heeft ook een bewegende vorm gevonden.

Voor welke vorm je ook kiest, het bewegen brengt je meer naar binnen. Meditatie in beweging is een op zichzelf staande meditatievorm en eveneens een voorbereiding op zitmeditatie.

 

Visualisaties

Visualisaties brengen je naar fictieve situaties. Het kan heerlijk zijn om in verbeelding op een prachtig tropisch strand te vertoeven. Dit kan een vlucht uit de realiteit zijn, wat ontspanning en rust kan geven. Door aan de hand van een meditatieleraar meegenomen te worden naar heilzame oorden kan na een dag van spanning en moeilijkheden de mind en het lichaam zich gemakkelijker ontspannen in beelden die rust en schoonheid brengen.

Visualisaties kunnen ook inzichten geven. Door meditaties die je uit een gecondioneerde mind halen kunnen andere perspectieven bovenkomen. Vooral in het Tibetaans boeddhisme worden door de leraren bijzondere visualisaties begeleidt.   

Lama Anagarika Govinda vergelijkt visualisaties in zijn boek ‘De mystiek van het Tibetaans boeddhisme’ met katalysatoren zoals die in de scheikunde worden gebruikt om een vloeistof om te zetten in vaste kristallen. Hierdoor wordt de ware structuur en de aard van een stof geopenbaard. Visualisaties beschouwt hij als eenzelfde soort proces. Een proces van ontplooiing of schepping in het bewustzijn…….’

Visualiseren is ook een krachtige manier om wensen en verlangens te vertalen naar een beeld. Dat kan inzicht geven in wat nodig is om de wensen en/of verlangens waar te maken.

 

Meditatief tekenen

Tekenen wordt meditatief wanneer alle ideeën over perfecte plaatjes of kunstwerken losgelaten kunnen worden. De meest bekende meditatieve tekenvorm is het mandala tekenen.

Volgens de psychiater C.G. Jung compenseert de mandala een chaotische geest en brengt een innerlijk proces op gang om te groeien naar het potentieel voor heelheid.

Door meditatief tekenen komen zowel lichaam als geest tot rust. Er ontstaat letterlijk en figuurlijk ruimte en innerlijke stilte. Het tekenen kan je zelfs door een moeilijke periode loodsen.

Iedereen kan met behulp van het mandala symbool ervaren dat geborgenheid in een centrum gevonden kan worden. Mandala’s kunnen talenten waarvan je dacht dat je ze niet had openbaren. Het intuïtief gebruik van kleuren en symbolen werkt versterkend en opent de deksel van je innerlijke schatkist. Een enorme rijkdom om hieruit te kunnen putten.ite

 

Mindfulness yoga

Mindfulness yoga is een vorm van Hatha yoga waarbij de techniek van meditatie een prominente rol speelt. Dat betekent dat je contact houdt met de ervaring van de houding of beweging. Het gaat meer om aandacht dan het perfect uitvoeren van een houding of beweging.

Door de innerlijke stilte ontstaat vanzelf een proces van vertraging waarbij volledig het huidige moment ervaren kan worden. Lichaamsbewustzijn wordt vergroot waardoor je eerder signalen opmerkt die mogelijk belangrijk kunnen zijn. De ademhaling is een behulpzaam instrument om verder in een houding te ‘zakken’. Je wordt je bewust van het effect van ontspanning op het lichaam. Leert aanvaarden dat het lichaam beperkt kan zijn en het vergroot de kwaliteit van de connectie tussen lichaam en geest.

 

Loopmeditatie

Als we lopen is dat meestal om van A naar B te gaan. We lopen doelgericht. Een loopmeditatie heeft geen bestemmingsdoel. Het enige doel is aandachtig aandacht en opmerkzaamheid. Loopmediatie wordt dan ook wel eens mindful lopen genoemd.

Lopen is een goede manier om opmerkzaamheid te oefenen en in je dagelijkse leven te integreren. De oefening begint al voordat je loopt door je eerst bewust te zijn van hoe je staat en hoe de houding is. Daarna kom je langzaam in beweging. Iedere stap wordt bewust ervaren.

Het meest ideale is om de loopmeditatie buiten in de natuur te doen. Soms is dat niet mogelijk, bij slecht weer bijvoorbeeld. Een stadse omgeving is ook niet zo geschikt. Een loopmeditatie heeft niet veel ruimte nodig en kan doorgaans goed in een huiskamer gedaan worden.

De loopmeditatie is vooral bekend geworden door de inzet van de Vietnamese boeddhistische monnik Thich Nhat Hanh. De in 2022 overleden monnik was vredesactivist, dichter en schrijver. Een groot deel van zijn leven woonde hij als banneling in Frankrijk. Hij zette zich zijn hele leven in voor vrede, geweldloosheid en het verlichten van het lijden.

 

Gourishankar lichtmeditatie
Een mooie meditatie met name voor in de donkere avonden van de winter. Door de ademhalingsoefening, het focussen en ontspanning in deze meditatie ontstaat stille stilte in jezelf. De meditatie bestaat uit vier fasen en duurt een uur. Deze meditatie die oorspronkelijk door Osho is ontwikkeld is door Rikkie in een Nederlandse versie bewerkt.

 

Kundalini Meditatie

Een bijzondere meditatie die bij voorkeur ’s avonds gedaan kan worden. Het begint met het zacht losschudden van het lichaam. Dan gaat de meditatie over in een dans waar je jezelf helemaal mee laat nemen door de muziek. Daarna volgt een periode van zitten met muziek en dan ga je liggen. Deze meditatie is een goede manier om opgebouwde spanning van de dag los te laten.

Chakra meditatie

Deze meditatie duurt een uur waarbij je liggend wordt meegenomen door de begeleidende woorden van Rikkie die je langs de zeven chakra's leidt.

 

Chakra Breathing Meditatie

Dit is een actieve meditatie van Osho waarbij je diep en snel ademt. Tezamen met lichaamsbewegingen worden hierdoor de chakra's geopend.

 

Quantum light breath meditatie

De Quantum Light Breath meditatie wordt gezien als een helende ademhalingsmeditatie. Door de combinatie van de ademhaling en een volle diepe ademhaling onstaat een intens meditatieproces. De ademhaling is een enorme sterke bron om in contact te komen met levensenergie. Oude pijn en thema's worden losgelaten. Er ontstaat een innerlijke stilt wat een natuurlijke heling bewerkstelligt. De meditatie verloopt in fasen en duurt een uur. Deze meditatie is door Jeru Kabbal ontwikkeld. Rikkie heeft een eigen versie gemaakt door deze in het Nederlands te vertalen en te bewerken.

 

Schrijfmeditatie

Bij een schrijfmeditatie richt je je aandacht op een specifiek thema of onderwerp. Schrijfmeditaties duren doorgaans tussen de vijf en twintig minuten, afhankelijk van je behoefte. Tijdens de schrijfmeditatie zet je je gedachten en/of gevoelens zonder oordeel op papier. Door je gedachten en gevoelens vrij te laten stromen kan dit proces je helpen om helderheid te krijgen over wat je bezig houdt en/of het nemen van besluiten. Een bijzondere meditatie wanneer je behoefte hebt aan zelfreflectie.