Wanneer ben je authentiek?

We willen authentieke leiders, authentieke coaches en vooral: authentieke mensen zijn. 
Maar wat bedoelen we eigenlijk wanneer we zeggen dat iemand authentiek is?

Het meest vanzelfsprekende antwoord lijkt: ‘jezelf zijn’. Gewoon zijn wie je bent, zonder masker, zonder jezelf anders voor te doen dan je werkelijk bent. De Van Dale omschrijft authenticiteit kort en krachtig als ‘het authentiek zijn’ of ‘echtheid’. Maar zodra we ons afvragen wat ‘echtheid’ bij mensen eigenlijk betekent, blijkt het begrip minder eenvoudig dan die korte definitie doet vermoeden.

Als authenticiteit alleen betekent dat je handelt vanuit echtheid, of zuiverheid, wordt ‘authentiek zijn’ ingewikkelder. Mensen kunnen immers heel overtuigd handelen vanuit hun eigen beeld van de werkelijkheid, ook wanneer hun gedrag anderen schaadt. Voor mij gaat authenticiteit niet samen met onzuiver gedrag of gedachten. Hier is het ego actief, wat een masker is. 

Vanuit het boeddhisme betekent authentiek zijn niet simpelweg: doen waar je zin in hebt of altijd trouw blijven aan wat je denkt en voelt. Het woord ‘authentiek’ komt overigens in het boeddhisme niet voor. Dat betekent echter niet dat het idee achter authenticiteit onbekend is in het boeddhisme. Het boeddhisme spreekt niet over “authentiek zijn” in de hedendaagse betekenis van “jezelf uiten zoals je bent”, maar kent wel verwante thema’s zoals:

• leven vanuit inzicht en bewustzijn in plaats van vanuit automatische patronen
• zien wat werkelijk is, zonder jezelf te verliezen in illusies of aangeleerde rollen
• handelen in overeenstemming met wijsheid en mededogen
• loskomen van een vaststaand ego-beeld.

Het boeddhisme hecht veel waarde aan het onderzoek van wie je bent. Niet alleen vanuit het hoofd, maar meer vanuit het innerlijk kijken naar: wie is dat ‘ik’ of het ‘zelf’. En wat betekent authenticiteit dan?      
Authenticiteit vraagt om bewustzijn. Om jezelf leren kennen, maar ook om jezelf durven onderzoeken. Welke overtuigingen sturen mijn gedrag? Welke patronen heb ik ontwikkeld? En dragen deze patronen bij aan de manier waarop ik wil leven en mijzelf verbinden met anderen?

Als we authentiek zijn en weten wat dat is, is geen vaststaand punt. In feite kunnen we niet zeggen: ‘Dit ben ik’.  Het ‘ik’ is een samenkomst van factoren en omstandigheden. 

We veranderen door ervaringen, relaties en inzichten. Het ‘ik’ of het ‘zelf is een voortdurend proces van verandering, tenzij we onbewust vast blijven houden aan het verleden.